Strilatun vart bygd av bygda – for bygda. Historia strekkjer seg heilt tilbake til det gamle ungdomshuset frå 1911, og er ei historie om pågangsmot, samarbeid og tusenvis av timar med frivillig arbeid.
Frå ungdomshus til grendahus
På tomta der Strilatun står i dag, stod det tidlegare eit ungdomshus bygd i 1911. Etter kvart vart huset for lite og gjekk ut på dato. Allereie på 1950-talet vart det lagt planar for eit tilbygg, og grunnmurar vart støypte. Men arbeidet stoppa opp, og slik vart det ståande i mange år.
Ønsket om eit nytt og betre forsamlingslokale for bygda forsvann likevel aldri. I 1977 vart det oppretta ei byggjenemnd, og Seim Ungdomslag tok initiativet til å få realisert planane.
Ungdomslaget vende seg til bygdefolket og bad om hjelp. Responsen fortel mykje om engasjementet:
Folk skreiv seg for 7500 dugnadstimar, 100 kubikkmeter tømmer og 60 000 kroner i pengegåver.
Bak frå venstre: Arne Tomasgard og Nils Seim.
Det var ikkje gitt kvar huset skulle stå
Vegen fram mot Strilatun var ikkje utan diskusjonar. For å få statleg støtte måtte fleire lag stå saman om prosjektet, og det kom mellom anna forslag om å byggje eit samfunnshus i tilknyting til skulen.
På fleire bygdemøte gjekk diskusjonen høgt. Seim Ungdomslag heldt fast ved at det nye huset skulle byggjast på tomta til det gamle ungdomshuset. Dei inviterte andre lag til å delta, men var også innstilte på å gå vidare åleine dersom det vart nødvendig.
Seim songkor, Seim skyttarlag og Seim sportsskyttarlag var blant dei første som vart med. Etter kvart slutta fleire lag seg til prosjektet, saman med bygdefolk som teikna seg for lutar.
Den 9. september 1981 vart skipingsmøtet for L/L Grendahuset Strilatun halde.
Eit hus reist på dugnad
Bygginga vart gjennomført i fleire etappar. Første byggjesteg – det vi i dag kjenner som Søre stova – stod ferdig hausten 1984. Deretter kom andre byggjesteg med storsal, garderobar, kjøkken og kafeteria, ferdig sommaren 1987.
Bak resultatet låg ein svært stor dugnadsinnsats frå bygda, og fleire la ned eit omfattande arbeid for å få det nye grendahuset ferdig.
Dugnaden som ikkje alltid var synleg
Dugnaden handla ikkje berre om sjølve bygginga. Mange kvinner la ned ein stor innsats i arbeidet rundt huset og arrangementa. Saumarlaget strikka og sydde og arrangerte basarar til inntekt for Strilatun. Det skulle også handlast inn, lagast mat, dekkast bord og pyntast til arrangement.
Ei som gjorde ein særleg stor innsats, var Borghild Hermansen. I ei årrekkje tok ho imot tingingar, gjorde innkjøp og skaffa dugnadsfolk. Arbeidet var kanskje ikkje alltid like synleg, men var heilt avgjerande for drifta og økonomien til Strilatun.
Slik vart huset finansiert
Men dugnad åleine kunne ikkje finansiere eit så stort prosjekt.
Huset vart finansiert gjennom eigenkapital, statstilskot via Lindås kommune, lån i lokale bankar, tilskot frå STUI og lån i Folkets Hus Fond. I tillegg vart det samla inn pengar gjennom bygdelotteri og basarar.
Ei særleg viktig inntektskjelde vart hage- og landbruksmessa Vårsleppet, som gjennom ti år gav om lag éin million kroner til huset. Lindås kommune vart også leigetakar då biblioteket flytta inn i første byggjesteg, i det som i dag er Søre stova.
Den store opningsfesten
Sommaren 1987 stod også andre byggjesteg ferdig, med storsal, garderobar, kjøkken og kafeteria. Dermed var heile det nye grendahuset på plass.
Før den offisielle opninga hadde Seim songkor allereie teke huset i bruk med Kattane i Lindås, strilaversjonen av musikalen Cats.
Så var dagen endeleg komen. Seks år etter at L/L Grendahuset Strilatun vart skipa, kunne dørene opnast til den store opningsfesten.
Eit hus fullt av liv
Strilatun skulle raskt bli langt meir enn sjølve bygningen.
Gjennom åra har huset vore samlingsstad for eit stort spenn av aktivitetar. Lag og organisasjonar har brukt huset til øvingar, møte og arrangement, og her har det vore alt frå yoga og bygdekino til basarar, messer, juletrefestar, skuleavslutningar, bygdefestar og andre samlingar for bygdefolket.
Huset har også vore scene for store kulturopplevingar, som Seim songkor sin musikal Dampen, Riksteatret, konsertar, dansefestar og Seim Musikklag sine konsertar og musikkshow.
Strilatun har samtidig vore ein naturleg stad å samlast på gjennom ulike fasar av livet. Kvar 17. mai er grendahuset sentrum for bygda si feiring, og gjennom åra har huset vore brukt til mellom anna barnedåp, konfirmasjonar, bryllaup og minnestunder.
Seim barnehage var også leigetakar i mange år og ei viktig inntektskjelde for huset.
Strilatun i dag
Nesten 40 år etter opninga er Strilatun framleis i bruk året rundt. Aktivitetane har endra seg gjennom åra, men huset har halde på den viktigaste funksjonen sin: Å vere ein stad der folk i bygda kan møtast.
Framleis bygd på frivillig innsats
Mykje har endra seg sidan 1980-talet. Fleire av laga som var aktive då Strilatun vart bygd, er i dag borte eller har mindre aktivitet. Også dugnadskulturen har endra seg, og færre hender skal ofte gjere mykje av arbeidet.
Men éin ting har ikkje endra seg: Strilatun er avhengig av at folk stiller opp. Frivillig arbeid har vore ein viktig del av huset heilt sidan starten, og er det framleis i dag.
Strilatun vart skapt fordi menneske i bygda bestemte seg for å få noko til saman. Det er den arven huset byggjer vidare på.